123 dzieci i młodzieży polonijnej z Norwegii, Wielkiej Brytanii i Włoch, trzy turnusy wypoczynku, blisko 120 godzin warsztatów oraz niezapomniane spotkania z językiem, kulturą i tradycją. Tak wyglądała realizacja projektu „Letnia Akademia Polskości – Wypoczynek w Polsce, Region C”, zorganizowanego przez Stowarzyszenie „Centrum Dialogu Kultur” w Węgrowie dzięki dofinansowaniu ze środków Instytutu Rozwoju Języka Polskiego.
Wakacje 2026 roku w Centrum Dialogu Kultur w Węgrowie upłynęły pod znakiem wyjątkowych spotkań z młodymi Polakami mieszkającymi poza granicami Ojczyzny. W ramach trzech turnusów wypoczynku do Węgrowa przyjechały dzieci i młodzież polonijna z różnych części Europy, aby wspólnie poznawać Polskę, rozwijać znajomość języka ojczystego, odkrywać bogactwo polskiej kultury oraz nawiązywać nowe przyjaźnie.
W pierwszym turnusie uczestniczyło 48 dzieci i młodzieży z Norwegii, w drugim 50 osób z Wielkiej Brytanii, natomiast w trzecim 25 uczestników z Włoch. Dodatkowo w ostatnim turnusie przebywały cztery osoby pełnoletnie, które samodzielnie sfinansowały swój pobyt.
Dla wielu młodych uczestników pobyt w Polsce stanowił nie tylko atrakcyjną formę wakacyjnego wypoczynku, lecz przede wszystkim okazję do odkrywania własnych korzeni i budowania silniejszej więzi z krajem pochodzenia swoich rodzin.
Język polski – nauka poprzez doświadczenie
Jednym z najważniejszych celów przedsięwzięcia było rozwijanie kompetencji językowych dzieci i młodzieży polonijnej poprzez bezpośredni kontakt z językiem polskim.
Służyły temu warsztaty kreatywno-artystyczno-językowe „Pokochaj Polskę”, podczas których uczestnicy, pracując w zespołach, wykonywali różnorodne zadania integracyjne, rozwijali swoje zainteresowania oraz doskonalili umiejętność komunikowania się w języku polskim.
Szczególnie interesującym elementem zajęć było przygotowywanie plakatów promujących współczesną Polskę oraz krótkich filmów pod hasłem „Współczesna Polska w moich oczach”. Młodzi ludzie mogli w twórczy sposób zaprezentować własne spostrzeżenia dotyczące kraju, który poznawali podczas pobytu.
Łącznie w ramach trzech turnusów przeprowadzono 60 godzin warsztatów językowych i kreatywno-artystycznych.
Niezwykle istotne było również to, że język polski towarzyszył uczestnikom każdego dnia – podczas rozmów z wychowawcami, wspólnych posiłków, wycieczek, zabaw i spotkań z rówieśnikami. Dzięki temu nauka odbywała się w sposób naturalny, a zdobywane umiejętności mogły być od razu wykorzystywane w praktyce.
Folklorystyczne wędrówki po Polsce
Wyjątkowym elementem programu były warsztaty taneczno-muzyczne „Folklorystyczne wędrówki po Polsce”, podczas których dzieci i młodzież poznawały polskie tańce narodowe, pieśni oraz tradycje charakterystyczne dla różnych regionów kraju.
Zajęcia stanowiły doskonałą okazję do poznawania polskiego dziedzictwa kulturowego poprzez aktywne uczestnictwo w muzyce i tańcu. W ramach projektu zrealizowano łącznie 48 godzin warsztatów taneczno-muzycznych.
Zwieńczeniem każdego turnusu były występy taneczno-wokalne w amfiteatrze Parku Miejskiego w Węgrowie. Młodzi artyści zaprezentowali mieszkańcom efekty swojej pracy, pokazując zdobyte umiejętności i radość płynącą ze wspólnego odkrywania polskiej kultury.
Koncerty finałowe stały się szczególnym wydarzeniem zarówno dla uczestników, jak i dla lokalnej społeczności. Były okazją do przełamywania tremy, rozwijania pewności siebie oraz budowania dumy z polskiego pochodzenia.
Polska historyczna i nowoczesna
Ważną częścią programu były wycieczki edukacyjne do Warszawy, podczas których uczestnicy odwiedzili m.in. Zamek Królewski, Centrum Nauki Kopernik, Kolejkowo – Warszawę w miniaturze oraz Muzeum Grawitacji.
Dzięki tym wyjazdom młodzi Polacy mogli poznawać zarówno bogatą historię Ojczyzny, jak i jej nowoczesne oblicze.
Zwiedzanie Zamku Królewskiego stanowiło okazję do bezpośredniego kontaktu z polskim dziedzictwem historycznym, natomiast wizyty w nowoczesnych placówkach edukacyjnych pozwalały odkrywać świat nauki, technologii i współczesnych atrakcji.
Równie ważnym miejscem pobytu był sam Węgrów – miasto o wielowiekowej historii, położone na pograniczu Mazowsza i Podlasia. Centrum Dialogu Kultur oraz jego otoczenie stały się przestrzenią codziennych spotkań, wspólnej nauki, rekreacji i integracji.
Przyjaźnie, które nie znają granic
Szczególne znaczenie podczas wypoczynku miały spotkania dzieci i młodzieży polonijnej z rówieśnikami z Węgrowa.
Wspólne gry w piłkę nożną, aktywności sportowe w Parku Miejskim oraz dyskoteki integracyjne sprzyjały nawiązywaniu znajomości i budowaniu relacji między młodymi Polakami mieszkającymi w różnych częściach Europy.
Spotkania odbywały się w naturalnej, swobodnej atmosferze, pozwalając uczestnikom odkrywać podobieństwa w zainteresowaniach, sposobach spędzania wolnego czasu i codziennym życiu.
Dla młodzieży polonijnej była to także doskonała okazja do praktycznego używania języka polskiego w rozmowach z rówieśnikami. Z kolei młodzi mieszkańcy Węgrowa mogli poznawać doświadczenia swoich kolegów i koleżanek wychowujących się poza granicami Polski.
Nie zabrakło również aktywnego wypoczynku nad węgrowskim zalewem, rekreacji w Parku Miejskim oraz zajęć sportowych.
Uzupełnieniem programu było 9 godzin warsztatów kompetencji emocjonalno-społecznych, podczas których uczestnicy poznawali sposoby rozpoznawania emocji, radzenia sobie z trudnymi sytuacjami oraz budowania pozytywnych relacji.
Uczestnicy wysoko ocenili pobyt w Polsce
Po zakończeniu projektu przeprowadzono ewaluację, w ramach której zebrano 108 ankiet. Wyniki potwierdziły pozytywny odbiór programu oraz jego znaczenie dla rozwoju kompetencji językowych, kulturowych i społecznych uczestników.
Najważniejsze rezultaty badania:
- 83,81% ankietowanych zadeklarowało poprawę znajomości języka polskiego.
- 84,91% potwierdziło poszerzenie wiedzy o polskiej kulturze.
- 83,18% uznało Polskę za kraj nowoczesny.
- 84,11% wskazało, że pobyt na koloniach wzmocnił ich więź z Polską.
- 85,85% pozytywnie oceniło zaproponowany program zajęć.
Szczególnie wysoką ocenę otrzymała współczesna Polska. Uczestnicy przyznali jej średnio 4,70 punktu w pięciostopniowej skali, a ponad 96% osób odpowiadających na to pytanie oceniło ją dobrze lub bardzo dobrze.
Wysoko oceniono również osoby prowadzące zajęcia, które uzyskały średnią 4,56 punktu, oraz koncerty finałowe, ocenione średnio na 4,36 punktu.
Wyniki te pokazują, że połączenie nauki języka polskiego z aktywnością artystyczną, edukacją kulturową, rekreacją i integracją stanowi atrakcyjną formę pracy z młodym pokoleniem Polonii.
Rezultaty, które pozostają na dłużej
Szczególnie cennym potwierdzeniem znaczenia projektu były informacje przekazane przez opiekunów grupy z Bath i okolic w Wielkiej Brytanii oraz opinie uczestników i ich rodziców.
Zwracano uwagę nie tylko na atrakcyjność programu, ale również na możliwość codziennego posługiwania się językiem polskim, rozwijania samodzielności, budowania nowych relacji oraz wzmacniania więzi ze środowiskiem polonijnym.
Ważnym rezultatem okazało się również wykorzystanie doświadczeń zdobytych podczas warsztatów w dalszej działalności polonijnej, w tym przenoszenie poznanego repertuaru artystycznego do aktywności podejmowanych po powrocie do Wielkiej Brytanii.
Pobyt w Węgrowie wzbudził także zainteresowanie kolejnych dzieci uczestnictwem w działalności zespołów polonijnych.
To właśnie takie efekty pokazują, że wartość projektu nie kończy się wraz z ostatnim dniem kolonii. Zdobyte doświadczenia, nowe przyjaźnie i pozytywne wspomnienia mogą przez długi czas inspirować młodych ludzi do rozwijania znajomości języka polskiego oraz aktywnego uczestnictwa w życiu polskiej wspólnoty.
Projekt, który wzmacnia polskość
Przeprowadzona ewaluacja potwierdziła osiągnięcie zakładanych celów jakościowych projektu.
Wskaźnik dotyczący rozwoju kompetencji językowych, popularyzacji nowoczesnego wizerunku Polski oraz wzmacniania tożsamości narodowej i przynależności do polskiej wspólnoty osiągnął poziom 84,00%.
Z kolei wskaźnik satysfakcji z udziału w wypoczynku wyniósł 85,45%.
Oba rezultaty przekroczyły zakładany poziom 80%, potwierdzając skuteczność realizowanych działań.
„Letnia Akademia Polskości” pokazała, że bezpośredni kontakt z Polską ma ogromne znaczenie dla młodego pokolenia Polonii. Język polski staje się wówczas nie tylko przedmiotem szkolnej nauki, ale przede wszystkim narzędziem komunikacji, budowania przyjaźni i odkrywania własnej tożsamości.
Historia, kultura i tradycje przestają być jedynie opowieścią przekazywaną przez rodziców i nauczycieli – stają się żywym doświadczeniem, którego uczestnicy mogą być częścią.
Trzy turnusy wypoczynku w Węgrowie były zatem czymś więcej niż wakacyjną przygodą. Stały się ważnym spotkaniem młodych Polaków z Ojczyzną, jej językiem, kulturą i współczesnym obliczem. Spotkaniem, które pozostawiło po sobie nowe przyjaźnie, wspomnienia i silniejsze poczucie przynależności do polskiej wspólnoty narodowej.
Projekt „Letnia Akademia Polskości – Wypoczynek w Polsce, Region C” został dofinansowany przez Instytutu Rozwoju Języka Polskiego ze środków budżetu państwa.
