Edycja III: październik 2025
III edycja Forum była intensywnym i inspirującym spotkaniem, które połączyło nauczycieli Polskiej Szkoły im. I. J. Paderewskiego w Bazylei, pracowników naukowych z Uniwersytetu Komisji Edukacji
Narodowej w Krakowie oraz przedstawicieli instytucji polsko-szwajcarskich. Wydarzenie miało charakter zarówno edukacyjny, jak i integracyjny, a jego realizacja przebiegała w kilku etapach. Pierwszy dzień rozpoczął się od przyjazdu gości do Bazylei i roboczego spotkania, podczas którego ustalono szczegóły zajęć online w ramach praktyk glottodydaktycznych. Wieczorem odbył się spacer po mieście, wspólne apero oraz wykład inauguracyjny prof. Piotra Kołodzieja, który nadał ton całemu Forum, wprowadzając uczestników w tematykę współczesnych wyzwań edukacyjnych. Drugiego dnia uczestnicy wyruszyli do Solury, gdzie odwiedzili Muzeum Kościuszki. Spotkanie z kustoszem muzeum, panią Teresą Ackermann oraz przedstawicielem Ambasady RP w Bernie, Panem Damianem Dąbrowskim było okazją do rozmów o dziedzictwie kulturowym i jego roli w edukacji polonijnej. Wykład prof. Kołodzieja o Tadeuszu Kościuszce stał się punktem wyjścia do dyskusji o wartościach wolności i obywatelskiej odpowiedzialności. Wizyta w Kaplicy 2 Dywizji Strzelców Pieszych oraz spacer po Solurze sprzyjały integracji uczestników i wymianie doświadczeń w mniej formalnej atmosferze. Trzeci dzień był poświęcony pracy warsztatowej. W Polskiej Szkole w Binningen odbyły się lekcje otwarte prowadzone przez pracowników naukowych oraz studentki UKEN, które pozwoliły nauczycielom polonijnym obserwować innowacyjne metody nauczania. Równolegle rodzice uczestniczyli w prelekcji dotyczącej specyficznych trudności w nauce języka odziedziczonego. Następnie odbyła się sesja szkoleniowa w której nauczyciele, pracując w zespołach, tworzyli projekty edukacyjne łączące naukę języka polskiego z tematami z zakresu nauk ścisłych i przyrodniczych. Efektem były konkretne pomysły na zajęcia, które można wdrożyć w praktyce szkolnej. Dzień zakończył się wspólną kolacją i podsumowaniem wniosków z warsztatów. Ostatniego dnia odbyło się krótkie spotkanie podsumowujące, podczas którego wyrażono podziękowania i omówiono możliwości dalszej współpracy. Następnie goście udali się na lotnisko. Forum nie tylko zrealizowało wszystkie cele projektowe, ale również stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy, integracji środowiska nauczycieli polonijnych i ekspertów akademickich oraz opracowania innowacyjnych rozwiązań dydaktycznych. Uczestnicy podkreślali wartość praktycznych warsztatów, inspirujących wykładów i możliwości nawiązania nowych kontaktów. W ramach zadania zostały osiągnięte następujące rezultaty:
Rezultaty materialne:
– opracowano 3 interdyscyplinarne scenariusze projektów. Każdy scenariusz został przygotowany w oparciu o metodę projektu i łączy naukę języka polskiego z przedmiotami ścisłymi.
Scenariusze zawierają:
• cele edukacyjne i językowe,
• opis przebiegu zajęć krok po kroku,
• propozycje zadań praktycznych i eksperymentów,
• materiały dodatkowe (karty pracy, prezentacje, źródła online).
Dzięki temu nauczyciele otrzymali gotowe narzędzia do prowadzenia atrakcyjnych, angażujących lekcji.
– Przygotowanie folderu online zawierającego wszystkie materiały dydaktyczne.
Rezultaty niematerialne:
– wzrost kompetencji nauczycieli w zakresie pracy metodą projektu. Uczestnicy Forum zdobyli praktyczne umiejętności tworzenia projektów interdyscyplinarnych, planowania zajęć w środowisku
wielojęzycznym oraz stosowania nowoczesnych strategii dydaktycznych. Warsztaty nauczycieli polegały na pracy w grupach, przy czym podział nauczycieli nastąpił w zależności od wieku klasy,
którą prowadza. Zgodnie z Ramowym Programem HSK w Kantonie Bazylea opracowywano materiały na trzech poziomach: przedszkolnym, szkoły podstawowej oraz szkoły gimnazjalnej.
– integracja środowiska edukacyjnego i wymiana doświadczeń. Forum stworzyło przestrzeń do współpracy między nauczycielami, pracownikami naukowymi i rodzicami. W trakcie sesji networkingowych uczestnicy wymieniali się dobrymi praktykami, omawiali wyzwania i wspólnie wypracowywali rozwiązania.
– zacieśnienie współpracy między Polską Szkołą w Bazylei a UKEN. Realizacja III Forum Współpracy Edukacyjnej Kraków–Bazylea przyniosła znaczące efekty w obszarze społecznym i edukacyjnym.
Forum umocniło język polski jako narzędzie komunikacji, nauki i budowania tożsamości wśród dzieci i młodzieży polonijnej w Szwajcarii. Dzięki opracowanym materiałom dydaktycznym język polski został powiązany z naukami ścisłymi, przyrodniczymi, co pozwala uczniom postrzegać go jako język nowoczesny, funkcjonalny i atrakcyjny.
– Nastąpił rozwój kompetencji uczniów. Uczniowie zyskali dostęp do angażujących scenariuszy projektów, które rozwijają:
• kompetencje językowe – wzbogacenie słownictwa, poprawa umiejętności komunikacyjnych,
• kompetencje poznawcze – łączenie wiedzy z różnych dziedzin, krytyczne myślenie,
• umiejętności pracy zespołowej – realizacja projektów w grupach.
Nauczyciele zdobyli nowe umiejętności w zakresie:
• pracy metodą projektu w środowisku wielojęzycznym,
• integrowania języka polskiego z innymi przedmiotami,
• stosowania nowoczesnych strategii dydaktycznych.
Szkolenia i warsztaty miały charakter praktyczny, co pozwoliło na natychmiastowe wdrożenie zdobytej wiedzy. Forum stworzyło przestrzeń do współpracy między nauczycielami, rodzicami, ekspertami akademickimi i instytucjami. Powstała sieć kontaktów, która umożliwia:
• wymianę doświadczeń i dobrych praktyk,
• wspólne rozwiązywanie problemów edukacyjnych,
• planowanie kolejnych inicjatyw.
Projekt pokazał, że edukacja polonijna może być innowacyjna, atrakcyjna i odpowiadająca na potrzeby współczesnych uczniów. Ewaluacja i wnioski Po zakończeniu Forum przeprowadzono ustną
ewaluację wśród uczestników. Opinie były bardzo pozytywne – nauczyciele podkreślali praktyczny charakter warsztatów i wartość opracowanych materiałów. Wnioski na przyszłość obejmują potrzebę kontynuacji cyklicznych spotkań, rozwój platformy online do wymiany materiałów oraz dalsze rozszerzenie współpracy, np. z innymi szkołami w Polsce.
Trwałość rezultatów Materiały dydaktyczne opracowane podczas Forum będą wykorzystywane w Polskiej Szkole w Bazylei oraz udostępnione innym szkołom polonijnym. Zaplanowano organizację kolejnych edycji Forum oraz wyjazd starszych uczniów do Krakowa.
Zadanie zostało dofinansowane przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbe ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej.
