152 dzieci i młodzieży polskiego pochodzenia z Litwy, Ukrainy i Słowacji, trzy turnusy wypoczynku, 117 godzin warsztatów oraz niezapomniane spotkania z językiem, historią i kulturą Polski. Tak wyglądała realizacja projektu „Blisko Polski – Wypoczynek w Polsce, Region A”, zorganizowanego przez Stowarzyszenie „Centrum Dialogu Kultur” w Węgrowie dzięki dofinansowaniu ze środków Instytutu Rozwoju Języka Polskiego.
Wakacje 2026 roku były w Centrum Dialogu Kultur w Węgrowie czasem wyjątkowych spotkań młodych Polaków mieszkających poza granicami Ojczyzny. W ramach trzech turnusów wypoczynku do Węgrowa przyjechały dzieci i młodzież z Litwy, Ukrainy oraz Słowacji, aby wspólnie poznawać Polskę, rozwijać znajomość języka polskiego, odkrywać bogactwo rodzimej kultury i tradycji oraz nawiązywać nowe przyjaźnie.
W pierwszym turnusie, zorganizowanym w dniach 22–28 czerwca, uczestniczyło 51 dzieci i młodzieży z Litwy, przede wszystkim uczniów Gimnazjum im. Władysława Syrokomli w Wilnie.
Drugi turnus zgromadził 50 młodych Polaków z rejonu trockiego na Litwie, m.in. z Trok, Starych Trok, Połuknia i okolicznych miejscowości.
W trzecim turnusie wzięło udział 51 uczestników, w tym 31 z Ukrainy, głównie z Żółkwi i okolic, oraz 20 ze Słowacji, przede wszystkim z Bratysławy. Byli wśród nich wychowankowie placówki „Żółkieweczka” oraz uczniowie Szkoły Polskiej im. Jana Pawła II przy Ambasadzie RP w Bratysławie.
Łącznie w projekcie uczestniczyły 152 osoby, z czego 150 zostało objętych dofinansowaniem.
Dla młodych ludzi wychowujących się w wielokulturowym i wielojęzycznym środowisku pobyt w Polsce stanowił nie tylko atrakcyjną formę wakacyjnego wypoczynku, ale przede wszystkim możliwość pogłębiania więzi z krajem pochodzenia swoich rodzin.
Język polski poprzez zabawę i twórcze działanie
Jednym z najważniejszych celów projektu było rozwijanie kompetencji językowych dzieci i młodzieży polonijnej oraz stworzenie im możliwości codziennego posługiwania się językiem polskim.
Służyły temu warsztaty kreatywno-artystyczno-językowe „Pokochaj Polskę”, podczas których uczestnicy poprzez zabawy, quizy, zadania zespołowe i działania artystyczne pogłębiali znajomość języka polskiego oraz rozwijali swoje zainteresowania.
Młodzi ludzie przygotowywali plakaty promujące współczesną Polskę, a także nagrywali krótkie filmy pod hasłem „Współczesna Polska w moich oczach”. Była to okazja do zaprezentowania własnego spojrzenia na kraj, który poznawali podczas wakacyjnego pobytu.
Łącznie w ramach trzech turnusów zrealizowano 60 godzin warsztatów językowych i kreatywno-artystycznych.
Niezwykle ważne było również to, że język polski towarzyszył uczestnikom każdego dnia – podczas wspólnych posiłków, rozmów, wycieczek, zajęć sportowych i spotkań z rówieśnikami. Dzięki temu nauka odbywała się w naturalnym środowisku, a zdobywane umiejętności mogły być wykorzystywane w codziennych sytuacjach.
Folklorystyczne wędrówki po Polsce
Szczególne miejsce w programie zajmowały warsztaty taneczno-muzyczne „Folklorystyczne wędrówki po Polsce”.
Podczas zajęć dzieci i młodzież poznawały polskie tańce narodowe, pieśni oraz tradycje charakterystyczne dla różnych regionów kraju. Była to nie tylko nauka tańca i śpiewu, ale również możliwość bezpośredniego doświadczania polskiego dziedzictwa kulturowego.
W ramach projektu przeprowadzono 48 godzin warsztatów taneczno-muzycznych.
Zwieńczeniem każdego turnusu były występy taneczno-wokalne w amfiteatrze Parku Miejskiego w Węgrowie. Młodzi artyści zaprezentowali mieszkańcom efekty swojej pracy, pokazując zdobyte umiejętności, zaangażowanie oraz radość płynącą ze wspólnego odkrywania polskiej kultury.
Koncerty finałowe stały się wyjątkowymi wydarzeniami zarówno dla uczestników, jak i lokalnej społeczności. Były okazją do przełamywania tremy, rozwijania pewności siebie oraz budowania dumy z polskiego pochodzenia.
Polska historyczna i nowoczesna
Ważną częścią programu były wycieczki edukacyjne do Warszawy, podczas których uczestnicy odwiedzili m.in. Zamek Królewski, Centrum Nauki Kopernik, Kolejkowo – Warszawę w miniaturze oraz Muzeum Grawitacji.
Wyjazdy pozwoliły połączyć poznawanie polskiej historii z odkrywaniem współczesnego oblicza kraju.
Zwiedzanie Zamku Królewskiego było okazją do bezpośredniego kontaktu z polskim dziedzictwem historycznym, natomiast wizyty w nowoczesnych placówkach edukacyjnych umożliwiły uczestnikom poznawanie świata nauki, technologii oraz atrakcji współczesnej Polski.
Równie ważnym miejscem pobytu był sam Węgrów – miasto o bogatej historii, położone na pograniczu Mazowsza i Podlasia.
Centrum Dialogu Kultur oraz sąsiadujący z nim Park Miejski stały się przestrzenią codziennych spotkań, wspólnej nauki, rekreacji i integracji.
Przyjaźnie, które nie znają granic
Szczególne znaczenie podczas wypoczynku miały spotkania dzieci i młodzieży polonijnej z rówieśnikami z Węgrowa.
Wspólne gry w piłkę nożną, aktywności sportowe w Parku Miejskim oraz dyskoteki integracyjne sprzyjały nawiązywaniu znajomości i budowaniu relacji między młodymi Polakami mieszkającymi w różnych krajach.
Spotkania odbywały się w naturalnej, swobodnej atmosferze, pozwalając uczestnikom odkrywać podobieństwa w zainteresowaniach, sposobach spędzania wolnego czasu i codziennym życiu.
Dla młodzieży polonijnej była to także doskonała okazja do praktycznego posługiwania się językiem polskim w rozmowach z rówieśnikami.
Nie zabrakło również aktywnego wypoczynku nad węgrowskim zalewem, rekreacji w Parku Miejskim oraz zajęć sportowych.
Uzupełnieniem programu było 9 godzin warsztatów kompetencji emocjonalno-społecznych, podczas których uczestnicy poznawali sposoby rozpoznawania emocji, radzenia sobie z trudnymi sytuacjami oraz budowania pozytywnych relacji.
Uczestnicy wysoko ocenili pobyt w Polsce
Po zakończeniu projektu przeprowadzono badanie ewaluacyjne, w ramach którego zebrano 141 ankiet. Wyniki potwierdziły pozytywny odbiór programu oraz jego znaczenie dla rozwoju kompetencji językowych, kulturowych i społecznych uczestników.
Najważniejsze rezultaty badania:
- 84,17% ankietowanych zadeklarowało poprawę znajomości języka polskiego.
- 80,71% potwierdziło poszerzenie wiedzy o polskiej kulturze.
- 78,42% wskazało, że postrzega Polskę jako kraj nowoczesny.
- 83,57% zadeklarowało, że pobyt na koloniach wzmocnił ich więź z Polską.
- 84,29% pozytywnie oceniło zaproponowany program zajęć.
- 86,23% wyraziło chęć ponownego przyjazdu na kolonie do Węgrowa.
Szczególnie wysoką ocenę otrzymała współczesna Polska. Uczestnicy przyznali jej średnio 4,76 punktu w pięciostopniowej skali, a ponad 99% osób odpowiadających na to pytanie oceniło ją dobrze lub bardzo dobrze.
Wysoko oceniono również prowadzących zajęcia, którzy uzyskali średnią 4,71 punktu, oraz koncerty finałowe, ocenione średnio na 4,33 punktu.
W odpowiedziach uczestników dotyczących emocji towarzyszących występom dominowały radość, szczęście, ekscytacja, duma i zadowolenie.
Wśród wypowiedzi pojawiały się m.in. słowa: „szczęście, ekscytacja” oraz „Radość, zachwyt, duma”.
Wyniki ewaluacji pokazują, że połączenie nauki języka polskiego z aktywnością artystyczną, edukacją kulturową, rekreacją i integracją stanowi atrakcyjną formę pracy z młodym pokoleniem Polonii.
Rezultaty, które pozostają na dłużej
Jednym z najważniejszych efektów projektu było wzmocnienie poczucia przynależności do polskiej wspólnoty narodowej i kulturowej.
Dla uczestników z Litwy, Ukrainy i Słowacji pobyt w Polsce stanowił naturalne uzupełnienie edukacji prowadzonej w polskich szkołach i placówkach polonijnych.
Bezpośredni kontakt z językiem polskim, poznawanie historii i tradycji oraz spotkania z rówieśnikami z Polski umożliwiły młodym ludziom odkrywanie własnej tożsamości w sposób praktyczny i angażujący.
Ważnym rezultatem było również rozwijanie kompetencji społecznych, umiejętności współpracy w grupie oraz budowanie nowych relacji.
Warto podkreślić, że uczestnicy reprezentowali środowiska o zróżnicowanym poziomie znajomości języka polskiego. Wspólny pobyt pozwalał im wzajemnie się wspierać, przełamywać bariery komunikacyjne i doświadczać poczucia wspólnoty pomimo różnic wynikających z miejsca zamieszkania.
Projekt, który wzmacnia polskość
Przeprowadzona ewaluacja potwierdziła osiągnięcie zakładanych celów jakościowych projektu.
Wskaźnik dotyczący poprawy znajomości języka polskiego i rozwoju kompetencji językowych, popularyzacji nowoczesnego wizerunku Polski oraz wzmocnienia tożsamości narodowej i przynależności do polskiej wspólnoty osiągnął poziom 81,72%.
Z kolei wskaźnik satysfakcji z udziału w organizowanym wypoczynku wyniósł 85,26%.
Oba rezultaty przekroczyły zakładany poziom 80%, potwierdzając skuteczność realizowanych działań.
Projekt „Blisko Polski” pokazał, jak ważną rolę odgrywa bezpośredni kontakt młodego pokolenia Polonii z Ojczyzną.
Język polski staje się wówczas nie tylko przedmiotem szkolnej nauki, ale przede wszystkim narzędziem komunikacji, budowania przyjaźni i odkrywania własnej tożsamości.
Historia, kultura i tradycje przestają być jedynie opowieścią przekazywaną przez rodziców i nauczycieli – stają się żywym doświadczeniem, którego uczestnicy mogą być częścią.
Trzy turnusy wypoczynku w Węgrowie były zatem czymś więcej niż wakacyjną przygodą. Stały się ważnym spotkaniem młodych Polaków z Ojczyzną, jej językiem, kulturą i współczesnym obliczem. Spotkaniem, które pozostawiło po sobie nowe przyjaźnie, wspomnienia i silniejsze poczucie przynależności do polskiej wspólnoty narodowej.
Projekt „Blisko Polski – Wypoczynek w Polsce, Region A” został zrealizowany przez Stowarzyszenie „Centrum Dialogu Kultur” w Węgrowie i dofinansowany ze środków Instytutu Rozwoju Języka Polskiego.
